Đông Nam Á hoang mang trước dòng người Trung Quốc đổ về

Khi Michael Xu đến Manila 22 năm trước để theo đuổi giấc mơ Philippines của mình, anh chỉ là một thiếu niên Trung Quốc mới rời trường trung học với rất ít hiểu biết về những gì ở phía trước.

Lần đầu tiên đi từ sân bay đến căn hộ của mình, Xu đã rất ngạc nhiên khi thấy những khu ổ chuột nối tiếp nhau. Chàng trai trẻ nhớ mãi ấn tượng rằng Philippines thậm chí còn lạc hậu và nghèo đói hơn so với Trung Quốc những năm 1980.

Xu, khi đó 17 tuổi, bắt đầu hành trình từ tỉnh Phúc Kiến quê nhà để tới ngày giúp gia đình thành lập một doanh nghiệp nhỏ.

Những năm tiếp theo chứng kiến làn sóng công nhân và doanh nhân Trung Quốc đổ về Philippines để tìm kiếm cơ hội. Họ mở các cửa hàng, nhà hàng và trở thành nguồn cung lao động cho các doanh nghiệp.

 

Trong những thập kỷ gần đây, khi Trung Quốc ngày càng giàu hơn và các công ty của họ háo hức với thị trường nước ngoài, làn sóng công nhân và nhà đầu tư mới một lần nữa tìm đến Đông Nam Á.Nhiều công đoàn ở Indonesia cáo buộc các công ty Trung Quốc từ bỏ những người tìm việc tại địa phương để ủng hộ công dân của họ.Tại Campuchia, cư dân ở thành phố biển Sihanoukville cho biết điểm đến yên tĩnh truyền thống đã được chuyển đổi thành một khu phố Hoa rộng lớn, với các cửa hàng địa phương được thay thế bởi sòng bạc và nhà hàng Trung Quốc.

Chính phủ đang hoàn thiện các quy tắc mới để kiểm soát những người lao động bất hợp pháp giữa những nghi ngờ về tham nhũng và hiệu quả của các cơ quan công vụ.

 

Hiện tại, là chủ sở hữu của một loạt doanh nghiệp cung cấp dịch vụ từ nhập khẩu gạo đến in ấn, Xu tin rằng người nhập cư Trung Quốc phải điều chỉnh và hòa nhập với văn hóa địa phương.

Chẳng hạn, người Philippines không thích các ông chủ Trung Quốc phạt nhân viên trước mặt các nhân viên khác.

Doanh nhân Tony Gan biết rõ khu phố Hoa như lòng bàn tay sau khi 36 năm sinh sống ở đây. Ông tin rằng nhiều thành phần của cộng đồng người Hoa ở Manila đã thay đổi theo hướng tồi tệ hơn trong thời gian gần đây.

Côn đồ và những kẻ cho vay nặng lãi đã thâm nhập vào các doanh nghiệp địa phương, cho các con bạc vay tiền mặt với lãi suất cao ngất trời, làm dấy lên những tệ nạn xã hội.

“Nhiều quốc gia Đông Nam Á là quốc gia bản địa và ít cởi mở với người di cư, đặc biệt là người di cư Trung Quốc. Nhưng trong thời đại toàn cầu hóa, không thể ngăn chặn di cư”, ông nói.

Sự kháng cự đó vẫn còn nhưng hiện nhắm vào một loại người di cư mới – nhóm người có nền văn hóa khác tới từ một Trung Quốc đang thay đổi.

 

“Một số người dân địa phương, thường bao gồm cả người Đông Nam Á, cảm thấy khá bực bội đối với những người di cư mới.

Rõ ràng, điều này không chỉ do sự cạnh tranh kinh tế mà còn do nền văn hóa khác nhau mà họ mang lại”, ông Suryadinata nói.

Người ta tin rằng nhiều nhân viên không chính thức này là người Trung Quốc vì những người đánh bạc thường là đồng hương của họ. Cá cược là bất hợp pháp ở Trung Quốc đại lục, ngoại trừ xổ số nhà nước.

Theo nghị sĩ Tom Villarin, những người thực thi pháp luật và chính quyền địa phương đôi khi “còn trải thảm đỏ cho các công ty thuê nhân công nước ngoài”.

“Những người Philippines khó chịu và thậm chí tức giận vì người nước ngoài đã lấy công việc của họ, xâm chiếm không gian công cộng và thậm chí cả các dịch vụ xã hội nên được trao cho họ”, ông nói.